هراز نیوز- روح اله محمد زاده اندواری- شاید خیلی  از مردم تصور کنند بعد از فوت زوج ( شوهر) ، مطالبه مهریه غیر ممکن است و زوجه ( زن) دیگر نمی تواند مالک مهریه مندرج در عقد نامه ازدواج  باشد وآن را مطالبه کنددر حالی که این تصور اشتباه است و مقنن می گوید اگر  زنی پس از  مثلا سه سال از تاریخ فوت همسرش می خواهد مهریه خود را مطالبه کند این امکان وجود دارد که در این راستاچند نکته دارای اهمیت است:

اولا دعوی مطالبه مهریه بعد از فوت زوج (شوهر)باید به طرفیت ورثه متوفی که ترکه (اموال به جا مانده از متوفی) را پذیرفتند در دادگاه طرح و اقامه شود یعنی در  دادخواست در قسمت خوانده باید اسامی وراث را بنویسد.

حال این سئوال مطرح می شود که دادگاه در موردی که مهریه زن وجه رایج است (نه سکه یا اموال منقول و غیر منقول دیگر) چگونه باید عمل کند؟به عبارت دیگر ملاک زمانی محاسبه شاخص چه زمانی است سال محاسبه مهریه یا سال فوت شوهر؟ در چنین مواردی دادگاه باید بر اساس  قانون ( ماده 3 آیین نامه اجرایی قانون الحاق یک تبصره به ماده 1082 قانون مدنی) در مواردی که مهریه زوجه باید از ترکه زوج متوفی پرداخت شود شاخص سال فوت شوهر را باید برای محاسبه مهریه در نظر بگیرد نه سال محاسبه مهریه را.که البته این قضیه در خصوص ورثه زوجه(زن) که قبل از مطالبه مهریه از زوج فوت کرده است فرق می کند بدین ترتیب که  اگر زن قبل از مطالبه مهریه از

زوج، فوت کند و مهریه او وجه رایج باشد ورثه زن، استحقاق دریافت مهریه به نرخ روز را دارند یا همان مبلغ معین شده در عقد نامه ملاک محاسبه قرار می گیرد؟ در پاسخ به این سوال باید گفت با فوت زوجه مهریه نیز به ورثه او منتقل می شود و اصل طلبی که زوجه بابت مهریه داشته طبق قاعده ارث به ورثه او انتقال پیدا خواهد کرد و هر یک از ورثه به نسبت سهم الارث خود از اصل دین، طلب خود را از شوهر متوفی یا ماترک او مطالبه می کند ولی آنچه که ورثه مستحق دریافت آن هستند اصل مبلغ مندرج در نکاح نامه به عنوان مهریه است نه قیمت روز وجه رایج، زیرا این حق را قانون فقط برای زوجه زنده متصور شده نه برای ورثه او. البته در این خصوص نظر مخالف هم وجود دارد و عده ای اعتقاد دارند که ورثه قائم مقام و جانشین او هستند و همان حقی که زوجه متوفی نسبت به محاسبه وجه رایج به قیمت روز داشت همان حق را ورثه او نیز دارا هستند.

در صورت ناتوانی زوجه از پرداخت هزینه دادرسی وی میتواند دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را به پیوست دادخواست مهریه ارائه دهد كه دادگاه بدواً به این خواسته رسیدگی و سپس به خواسته اصلی میپردازد بدیهی است زوجه، در صورت اثبات اعسار از پرداخت هزینه دادرسی معاف خواهد بود.

اما در ادمه به این مهم می پردازیم که برای مطالبه مهریه به کجا باید مراجعه کرد و چه اقداماتی را در این زمینه باید انجام داد:

دو راه برای مطالبه مهریه وجود دارد:

1)دادگاه خانواده

زوجه میتواند با ارائه دادخواست حقوقی به دادگاه ویژه خانواده، مهریه خود، هزینه دادرسی و حق الوكاله وكیل را مطالبه نماید و همزمان تقاضای توقیف اموال همسرش  و در صورت فوت شوهر تقاضای توقیف ترکه را نیز بنماید.که بابت یك میلیون تومان اول مهریه،پانزده هزار تومان تمبر و بابت مابقی مهریه به ازای هر یك میلیون تومان، بیست هزار تومان تمبر الصاق میگردد.

در صورت ناتوانی زوجه از پرداخت هزینه دادرسی وی میتواند دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را به پیوست دادخواست مهریه ارائه دهد كه دادگاه بدواً به این خواسته رسیدگی و سپس به خواسته اصلی میپردازد بدیهی است زوجه، در صورت اثبات اعسار از پرداخت هزینه دادرسی معاف خواهد بود.

2)مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت اسناد رسمی

زن میتواند از طریق اجرای ثبت اسناد رسمی مهریه خود را مطالبه نماید به این صورت كه قباله ازدواج خود را به دفترخانه محل ثبت عقد ارائه و تقاضای صدور اجرائیه نماید سپس با اجرائیه به اداره ثبت مراجعه و مهریه خود را مطالبه كند كه البته به میزان نیم عشر دولتی هزینه اجرایی پرداخت مینماید كه بعداً این هزینه از شوهر یا از ترکه متوفی( در صورت فوت شوهر) اخذ خواهد گردید اجرائیه به شوهر یا وراث متوفی ابلاغ میشود و  10 روز مهلت داده خواهد شد تا طلب زوجه را پرداخت كند. در صورتی كه شوهر در این مدت دین خود را نپردازد زن میتواند با معرفی اموال و دارایی شوهر به اجرای ثبت، تقاضا كند اموال او توقیف شود و نیز میتواند مطالباتی را كه شوهر از اشخاص دیگری دارد و یا موجودی حسابهای بانكی او را توقیف كند. زن همچنین میتواند تقاضای توقیف حقوق شوهر را از سازمانها و مؤسسه های دولتی و یا خصوصی داشته باشد و تا میزان یك چهارم حقوق (مادام كه شوهر متأهل است) و نیز یك سوم آن را (در صورتی كه زن و شوهر از یكدیگر جدا شوند و تا زمانی كه شوهر زن دیگری اختیار نكرده) توقیف كند البته به شرط اینكه جزء مستثنیات دین نباشد.

اگر مهریه سكه یا طلا باشد و شوهر نتواند اصل آن را بپردازد، قیمت روز مطالبه آنها (روزی كه زن آن را از طریق اجرای ثبت و یا دادگاه مطالبه میكند) ملاك اجرای قانونی حكم است..

کارشناس حقوقی

60 thoughts on “خانمها چگونه بعد از فوت شوهر مهریه را مطالبه کنند؟”
  1. با سلام طبق ماده 1032 قانون مدنی اموال متوفی به افرادی که قرابت نسبی طبقه اول پدر و مادر و اولاد و اولاد اولاد میرسد.

  2. مهره زن از دین ممتازه است و قابل مطالبه است.

  3. سلام.اگه بچش و نمیخواد و فساد اخلاقی داره بابای بچه نباید بچه رو نگهداره.چون همیشه توو ذهن خودش سوال میمنه ایا این بچه مال منه یا ……..

  4. من نمیفهمم چرا هنوز بعضی پسرا دنبال ازدواج با دخترای ایرانی هستن…!!

  5. باسلام.من همسر بر اثر تصادف فوت کرده ودیه بهش تعلق گرفته ویک چهارم دیه به من تعلق گرفت وبقیه بین برادرو خواهرهایش تقسیم شده وپدر ومادرش هم درقید حیات نیست .وبچه ای هم ندارم من میتونم درخواست مهریه بکنم از برادروخواهرهایش با این وجود که همسر هیچ مال واموالی ازخود نداشت فقط پول این دیه هستش.خانواده همسرم میگویند تو مهریه بهت تعلق نمیگیره ۶ ماه از مهلت دیه گذشته فقط تو این تاریخ میتونستی و هیچ اموالی هم نداشته مرحومه.آیا چنین قانون و ماده ای وجود دارد.من مهریه بهم تعلق میگیره باتشکر من منتظرجوابتون هستم خواهشا.

  6. ببخشیدآقای باقری من شوهرم فوت شده خودمم هیچ پشتوانه ای ندارم پدرومادرم هم فوت شدن قانون فقط یک چهارم ازاموال شوهرم روبه من میده وبقیه مال مادرشه اگه مهریم نبودخونواده شوهرم خیلی وقت پیش منوازخونه شوهرم بیرون کرده بودن مهریه حق زنه وربطی به رابطه وبقیه چیزانداره حالابعضی هاازش سواستفاده میکنن که نبایدهمه زناروازاین حق محروم کردتازه اگه مهریه نباشه خانوماتایه اموالی روبه نامشون نزنن ازدواج نمیکنن بالاخره نمیشه که همینطورولشون کنن پس آینده زنی که شوهرش مرده یااصلاطلاق گرفته چی میشه شایدهیچ وقت نتونست دوباره ازدواج کنه بیخوداین حرفاروتوذهن مردم جانندازین

  7. سلام من 7ماه بودکه ازدواج کردم و6ماهه بارداربودم که شوهرم فوت میکنه وشوهرم هیچ اموالی نداشت الان منیک پسر6ماهه دارم آیامیتوانم مهریه خودراازپدرشوهرم مطالبه کنم

  8. برو بمیر بابا مهریه نبود که همینطوری به زنا مثل اسیر و کنیز نگاه میکنن مردها چه برسه که نبود …هر چی مرد نابود بشه تا زنا در ارامش باشن

  9. شوهرم فوت شده، هیچ اموالی هم نداشته، آیا میتوانم از پدر شوهرم درخواست مهریه کنم؟به بچه هم دارم؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *